Group: Lingva helpejo


Denove pri ĈU kaj SE.


Raŝi - Audino
By Raŝi - Audino
January 30, 2011 - 4 komentoj - 1 015 vizitoj

La aplikado de unu regulo ne ĉiam estas facila por mi.
Mi legis, en PMEG, la jenan klarigon:
"En iuj lingvoj oni uzas en subfrazoj la saman vorton por ĉu kaj por se. En Esperanto oni devas distingi. Ĉu montras demandon. Se montras kondiĉon. La signifodiferenco estas tre granda:
Morgaŭ li diros, ĉu li venos. ≈ Morgaŭ li diros “jes, mi venos” aŭ “ne, mi ne venos”. La ĉu-demando estas objekto de diros. = Morgaŭ li diros la respondon al la demando, ĉu li venos.
Morgaŭ li diros, se li venos. = Morgaŭ li diros (ion), sed tio okazos nur se li venos. La se-frazo estas kondiĉa komplemento."
************************************************************************************************
La kunteksto
En la paĝo de Lászlo, li skribas pri tertremo kiu okazis en Hungario.
Mi demandis: Ĉu vi scias ĉu estas tute en ordo al niaj aliaj hungaraj amikoj? Erzsébet, Eva, Bela, Anjo, Mielo kaj aliaj esperantistoj?
En la unua fojo, kiam mi vizitis la paĝo, mi sribis “se”, sed pentis kaj mi revenis por ŝangi al “ĉu”. La problemo estas ke ĝis nun mi ne sukcesas trovi respondon al
“Kial mi devas uzi, en ĉi tiu kazo, unu el la du kaj ne uzi la alian?” aŭ
“Ĉu ambaŭ povas esti uzataj sed, kun malsamaj signifoj?”.
ĈU IU POVAS HELPI MIN?

The topic of this discussion has been edited by Raŝi - Audino 5 years ago.

Comments
rughulo
rughulo
La stilo en e-to estu klara kaj facile komprenebla .
Viaj frazoj iomete lamas - la signifodiferenco inter "ĉu" kaj "se" ne estas tiom grandaj.

Sed estas gravaj la diferencoj inter " kaj ŝi" kaj " Li" inter "diros" kaj venos, kaj morgaŭ kaj hieraŭ .

kutime oni diras : Ĉu estas tute en ordo la niaj hungaraj amikoj.
5 years ago.
Andreo Peetermans
Andreo Peetermans
Principe la respondo estas facila: se indikas kondiĉon, ĉu indikas demandon.

Verŝajne via dubo devenas de duobla fakto:
1) la latinidaj lingvoj malhavas demandan vorton kiel ĉu;
2) la latinidaj lingvoj uzas en nerektaj demandoj (=demando, kiu rolas kiel subfrazo) la saman vorteton uzatan ankaŭ por esprimi kondiĉon (si, se).

Tial ne estas evidente por portugallingvano kiel vi mem vidi la similecon inter rekta kaj nerekta demando, kaj la diferencon inter demanda subfrazo kaj kondiĉa subfrazo. Por nederlandlingvano tio estas multe pli facila, sed ĉe ni oni renkontas alian eraron: la uzon de anstataŭ la korekta ĉu.

pt: Se querem ir ao mar, vamos.
Querem?
Não sei se querem.

it: Se vogliono andare al mare, andiamo.
Vogliono?
Non so se vogliano.

eo: Se ili volas iri al la maro, ni iros. (kondiĉa subfrazo)
Ĉu ili volas? (demanda ĉeffrazo)
Mi ne scias ĉu ili volas. (demanda subfrazo)
5 years ago.
Raŝi - Audino
Raŝi - Audino
Jes Andreo, vi pravas!! Ni brazilanoj trovas multe da malfacilecon rilate al la plena regado de tiu esperanta gramatikero. En la portugala nur la vorto SE sufiĉas por esprimi, en kelkaj kazoj, la esperantajn "ĉu" kaj "se". En la du subaj frazoj,
1. Ĉu vi scias ĉu estas tute en ordo al niaj aliaj hungaraj amikoj?
2. Ĉu vi scias se estas tute en ordo al niaj aliaj hungaraj amikoj?
Mi sentas min preskaŭ ludante ŝakon cerbumante pri kiu frazo estas la trafa!
En la reguloj de ŝako, unu diras ke mi havas du horojn por fari la unuajn 40 movojn,
En ĉi tiu parto de la esperanta gramatiko, mi bezonas, almenaŭ, 2 tagoj. :-)
Nun mi ripozos... povas esti ke morgaŭ la kompreno vekiĝos kune kun mi.
Dankon pro la respondoj!!
Ĝis morgaŭ!
5 years ago.
rughulo
rughulo
Ne necesas rompi al si la kapon. Simple vi vortumu alimaniere .

Ekz. : Ĉu bone fartas niaj hungaraj amikoj post la tertremo ?

Ĉu estas ĉio en ordo?
Se vi scias pri niaj amikoj- bv. diri. ktp. ktp.
La vortetoj "Ĉu kaj se " tute ne estas esencaj por komunikado.
Pli grava ol stulta gramatikaĵo- estu la kapablo de konversacio .

ĉiu mezkapabla E- isto komprenus vian ekzemplajn frazojn .
5 years ago.