Group: Lingva helpejo


RISKO de VIVO?


Raŝi - Audino
By Raŝi - Audino
December 20, 2010 - 12 komentoj - 1 091 vizitoj

Tie ĉi en Brazilo oni, tradicie, uzadis ĉi tiun esprimon por, ekzemple diri ke iu persono estas en danĝera stato kaj povas mortiĝi en iu aparta situacio.
En la lastaj jaroj, kelkaj specialistoj oni plendis pri tiu esprimo deklarante ke ĝi estas senlogika kaj pledis pri "RISKO DE MORTO"
La propagando pri tiu lasta estis enorma kaj hodiaŭ oni avertas ke ambaŭ esprimoj estas akcepteblaj kaj povas libere uzi ilin, en la sama senco.
1. Ĉu en esperanto ambaŭ frazoj estas uzataj? Kiamaniere oni povas uzi tian esprimon por priskribi la saman situacion?
2. Ĉu ekzistas, en nia lingvo, esprimo kiu estis tradicie uzata kaj, por ia logika argumento, ŝanĝiĝis?
PS Mi uzis la prepozicon "de" ĉar estas mialingve uzata. Bonvolu uzi pli taŭgan laŭ via kompreno.
12 komentoj - La lastaj
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Interesa temo, ĉar ankaŭ mi (senrezulte) pripensis ĝin.

En E-to ekzistas diversaj eraraj lingvaj konstruaĵoj. El logika vidpunkto tio estas malagrabla, sed lingvo ne estas logika konstrujaxo. Tio vivigas la lingvon.

Kompreneble risko de vivo estas erara, kaj risko de morto estas ĝusta. La germana "Lebensgefahr" laŭvorte signifas "vivodanĝero" en la senco, ke ekzistas danĝero/risko por la vivo. En E-to kunmetaĵoj subsignifas, ke la kunmetitaj substantivoj estu ligitaj per "de".

Tamen - kutimiĝinta "risko de vivo" estas same bone komprenebla. Plia alternativo estas "minaco por la vivo" kaj "minaco de morto".

Ĉu ekzistas, en nia lingvo, esprimo kiu estis tradicie uzata
Respondo: Ne, ĉar E-to ne havas tradicion kiel ĉiutaga lingvo.
5 years ago.
Raŝi - Audino has replied to Michael Lennartz
Dankon Michael!
En via "plia alternativo" vi menciis "minaco de morto". Al mi tiu esprimo ŝajnas ke iu persono provos mortigi iun. En la portugala lingvo oni ne kutimas uzi la vorton "minaco" en la jena situacio:
Karlos estis operaciita en la lasta semajno sed li ne plu havas riskon de vivo (aŭ de morto).
Redankon Michael!!
5 years ago.
Paŭl
Paŭl
Mi opinias, ke Michael estas iom tro severa per sia frazo "Ne, ĉar E-to ne havas tradicion kiel ĉiutaga lingvo". Esperanto certe havas malpli da tia tradicio ol aliaj lingvoj, sed ekzistas ja cento da familioj, kie Esperanto estas parolata kaj ekzistas homoj ĉe kiuj Esperanto vere estas ĉiutaga lingvo; ni pensu ekzemple pri la oficistoj de UEA.

Revene al la temo: mi pensas ke "vivdanĝero" estas la plej kutima esprimo. Tion ĵus konfirmis al mi Guglo kaj mi vidis, ke unu el niaj fruaj verkoj, Quo Vadis, jam enhavas ĝin.
5 years ago.
Raŝi - Audino has replied to Paŭl
Dankon Paŭl! Do, ĉu mi povas konkludi ke mi povas uzi la supran frazon tiamanire:
Karlos estis operaciita en la lasta semajno sed li ne plu havas vivdanĝero. (ĉu eblas "mortdanĝero"?)
5 years ago.
Paŭl has replied to Raŝi - Audino
Oni certe povus laŭ mi, sed same bone eblus "sed lia vivo ne plu estas en danĝero", Ne necesas ĉiam resti tre apude al la originalo. Gravas la senco de la frazo.
5 years ago.
Raŝi - Audino has replied to Paŭl
Simpla kaj bela! :-)
Dankon!
5 years ago.
rughulo
rughulo
Mi estas unu el tiaj ĉiutagaj familoj- ĉar nur uzas esperanton kun mia filo ekde lia naskiĝo. ( la sola en tuta svislando)

Mi kutime diras " vivdanĝero - vi riskas morton "

same mi diras sanasekuro kaj ne "malsanasekuro" .
5 years ago. Edited 5 years ago.
Raŝi - Audino
Raŝi - Audino
Malgraŭ tiu diskuto estas jam de longe sen novaj komentoj, mi volas diri ke nur en la lasta monato mi sukcesis trovi la esprimon sugestita de Paŭl en iu libro: LA ETA PRINCO, kanada esperanto-asocio - espéranto-france, tria eldono-2010, paĝo 12, 15ª linio.
"Kiam mistero tro impresas, oni ne kuraĝas malobei. Eĉ se tio ŝajnis al mi absurda ĉi tie, mil mejlojn for de ĉiuj loĝataj lokoj kaj EN DANĜERO DE MORTO, mi tamen elpoŝigis paperfoliojn kaj fontoplumon. Sed..."
Tio ekzemplo montras al mi ke esperanto, tiel kiel la portugala, la esprimoj DANĜERO DE VIVO kaj DANĜERO DE MORTO sinonimas! :-)
4 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
Vivdanĝero = vivrisko = mortrisko = mortodanĝero = danĝero por la vivo
= risko je morto = risko pri la vivo = danĝero por la vivo = danĝero je morto.
4 years ago.
Raŝi - Audino
Raŝi - Audino
:-)
4 years ago.
Ed Robertson
Ed Robertson
Michael diris ke en kunmetajxo oni subkomprenu "de". Ne nepre. La rilato kiu kunligas la du radikojn ne estas difinita, kaj estas fiksita nur laux konvencio. Cxu oni diru "noktomezo" aux "meznokto"? Ne gravas. Ambaux uzatas kaj samsignifas. Kelkfoje oni facile ecx sxaltas de esprimo kiu signifas unu aferon al esprimo kiu signifas la inverson. Aux de unu konstruo kiu signifu la inverson de alia sed fakte signifas same. Jen du ekzemploj el la angla, sed Esperanto ne estas imuna.

flammable = inflammable (ambau signifas "ekflamigxema")
I couldn't care less (britangla) = I could care less (usonangla) (ambaux signifas "fekegalas al mi")
she was a vision she was a sight (en la unua sxi estas bela, en la dua ne)

Se oni sercxas logikon en lingvo, ecx Esperanto, oni sercxas en la malgxusta loko.
4 years ago.
Raŝi - Audino has replied to Ed Robertson
Dankegon Ed pro la interesaj ekzemploj!!
4 years ago.