Group: Lingva helpejo


Esperantigo de nomoj en literatura tradukado


Michael Lennartz
By Michael Lennartz
May  3, 2009 - 6 komentoj - 1 416 vizitoj

Jen unu el la eternaj temoj de tradukado.

Ĉu mi uzu en tradukoj la originalajn personajn nomojn (ekz. "Harry"), aŭ ĉu mi esperantigu la nomojn (do "Hari")?

Esperantigitaj nomoj kutime aspektas terure, sed ĉiu, kiu lernis nur Esperanton kiel fremdlingvon kun latina alfabeto, povas legi ilin. Originalaj nomoj pli klare indikas la tempon kaj regionon de la teksto.

Tradukoj el latinaj al germanaj lingvoj hodiaŭ (!) kutime uzas la originalan skribmanieron.

Kiom da homoj ne konas la "kompletan" latinan alfabeton?
6 komentoj - La lastaj
Riŝo
Riŝo
Se temas pri tre konata literatura figuro kiel ekzemple Pinokjo (Pinocchio) esperantigo laŭ mi taŭgas. Vidu:
eo.wikipedia.org/wiki/Pinokjo

Ĉu vi, Michael, pensis pri Hari Poter (Harry Potter) ?
eo.wikipedia.org/wiki/Hari_Poter

En romanoj oni kelkfoje trovas ĉefine liston de tradukitaj nomoj kaj la ekvivalenton en la originala lingvo.
7 years ago.
Vladimír Türk*
Vladimír Türk*
Lernante E-on mi eksciis, ke la nomojn oni ne tradukas. Kelkaj certe estas facile tradukeblaj (Petro, Paŭlo), sed aliaj ne (Přemysl, Božena). Marĝene, Milica, kia domaĝo aŭ miskompreno povas okazi, se mi legos "Henri"? Eble ankaŭ francoj komprenos, eĉ ridetante. La familiajn nomojn mi certe ne tradukus, sed parenteze klarigus ties prononcon.
La saman problemon mi vidas ĉe la nomoj de urboj: Praha - Prago - jes,bone, temas pri ĉefurbo facile tradukebla, kial ne. Sed kiel traduki ekz. "Ústí nad Labem", Kostelec nad Černými Lesy" aŭ "Litoměřice"?
Tiun ĉi problemon mi vere bezonus solvi ankaŭ pro la nobelaj nomoj en Vikipedio: Otto von Bismarck estas laŭnacie skribita, sed nia reĝo Jiří z Poděbrad nomiĝas Georgo el Poděbrady. Kiu povas ekspliki tion? Ĉu la ĉeĥa ne havas la samajn rajtojn kiel la germana?
7 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Ne, ne estas Hari la Potisto.

Mi aktuale volas solvi la demandon tiel, ke mi lasas la originalajn nomojn kaj piednote aŭ ĉapitrofine aldonas notojn. En iu diskuto en Ipernity mi legis, ke la leganto ne volas interrompon de la legofluo, tial mi preferas sampaĝajn piednotojn. Ja Milica pravas, multajn nomojn oni legas, sed ne povas prononci ilin. Estas pli facile teni ilin en memoro, kiam oni ankaŭ havas aŭdan imagon pri la nomo. Ĝis nun mi ne konsciis pri tio.

Cetere (tute hazarde) mi ĵus legis la recenzon pri la Hobito. En angla li nomiĝas Bilbo Baggins, en germana Bilbo Beutlin, do la tradukinto tre saĝe tradukis "bag-gins" al "beut-lin" - "sakuleto". Bilbo Sakuleto *rideto* (mankas aliteracia "b" komence de la sakuleto). Mi treege ŝatas tiajn vortludojn. Bilbo Baginzo estas aliteracia, sed ne ridet-iga.
7 years ago.
Tjeri
Tjeri
Mi preferas tion, kion Monato uzas: lasi la originalan nomon kun esperantigita prononco je la unua apero. Tio bone funkcias. La klarigo estas interkrampa en Monato, sed povas esti paĝpiednota.
7 years ago.
Blazio VAHA (n.s. W… has replied to Tjeri
Mi konsentas. Sed ŝajnas al mi, ke multaj redanktantoj ne akceptas tion, ŝparante lokon.
Tial mi skribas en mia nomo la laŭprononcan, duone adaptitan formon kiel unuan (Vaha),
kaj la neadaptitan (tradician) skriboformon (n.s.) kiel duan. Kiam oni faras inverse, oni ofte simple
forstrekas la prononcindikon, redaktante. ĉe mi E. s. skrgnifas Esperanta skriboformo, n.s. signifas
neadaptita skriboformo. - E.s. Blazio VAHA, n.s. WACHA.

Mi malŝatas aŭdi mian nomon kiel *vaĉa*. *vaka*, *baka* ks., do mi insistas pri ia maniero
de evidentigo de prolsimuma prononco.

Alia vidpunkto pri esperantigo, ne porĉiama, sed almenau fakultativa, paralela: nomformojn
de iuj lingvoj, ekz. kun reduktitaj vokaloj, mi ne povas percepti aŭe. Do se en aŭtobuso
dudek homoj sin prezentas, poste mi post du minutoj ne scias, kiel prononfi Stefanon aŭ Evan
de tiu aŭ alia nacio. Oni bezonas almenau kiel nomversion ion facile prononceblan ankau por
alietna esperantisto. Tio ne forviŝas la etnan formon, neniu timu... ja ankaŭ en niaj etnaj lingvoj ni havas plurajn nomversiojn, eĉ se ili ne estas por la polico kaj eĉ se ili ne estas dokumentataj.
Do eble oni toleru ian plurecon, ĉe nia laŭepoka bela toleremo.
7 years ago.
rughulo
rughulo
Mi samopinias kun Tjeri .

En literaturo eblas traduki nomojn aŭ inventi ian fantazian - ankaŭ eblas vortludi.

Sed reale vivanta persono certe apenaŭ konsentus.

Nia s-ano el ĉeĥio prave atentigas pri lingva diskriminacio .

Tial mi proponas kiel eble plej eviti nacilingvaĵon kaj krokodiladon
7 years ago.