Group: Lingva helpejo


Kosti. Tio kostas...


Andy Անդրանիկ
By Andy Անդրանիկ
January 12, 2009 - 26 komentoj - 1 900 vizitoj

Ĉu la verbo "kosti" estas transitiva aŭ netransitiva? Mi aŭskultis aŭ eble legis ke ĝi estas netransitiva. Tamen aliaj diras ke jes. Bv. helpi min klarigi tion.
26 komentoj - La lastaj
Fernando Maia Jr.
Fernando Maia Jr.
Nu, ŝajnas, ke ĝi povas okazi laŭ la du manieroj: trans. kaj netrans. - kaj kiam transitiva, ĝi eĉ povas esti rekta aŭ nerekta. :-)

La libro kostis al mi (nerekta) du dolarojn (rekta). - transitiva ekzemplo.

Tiu libro kostas malmulte. - netransitiva ekzemplo ("malmulte" estas nur adverbo).

Sed ni konsultu bonan vortaron:

www.reta-vortaro.de/revo/art/kost.html#kost.0i

ReVo markas ĝin transitiva. Legu ĝiajn ekzemplojn.

Fakte multaj el tiuj ekzemplo estas en klasikaj verboj (bv. legi: verkoj). Do ŝajnas, ke la transitiva okazo regas, sed ne maleblas, ke foje ĝia sinteno estas netransitiva. :-)
7 years ago. Edited 7 years ago.
rughulo
rughulo
zamenhof ne uzas la fakan terminon " adverbo "Li prave konsilas diri la "e-" vorton.


"Klasikaj" verboj ne ekzistas en esperanto .


Mi konsilas spekti la teatrajhon " la budapesta ekzameno " ghi temas pri nenecesaj gramatikajhoj" kaj kvereloj pri ata ita - netransiviteco ktp.
Ech Z. plene fiaskis ! SED LI KAPABLAS PAROLI!
7 years ago.
Fernando Maia Jr. has replied to rughulo
Ruĝulo, pardonu min, mi celis "verkoj", ne "verboj". Mi simple konfuzis.

Pri via alia aserto, fakte ĝi surprizas min. Mi iam legis de amiko, ke la formoj e-vorto, o-vorto ktp. estas relative modernaj aŭ almenaŭ relative malfruaj kaj eĉ estis esperantistoj, kiuj kontraŭis ĝin pro tio, ke ili ne estis tradiciaj ktp. (certe tiuj estis purismaj aŭ defendantoj de proksimeco kun naturaj lingvoj ktp.). Nu, tion diris amiko mia, sufiĉe sperta (doktoro pri Latino), veterano, sed certe ne maleblas, ke li eraris.

Tamen via aserto ankaŭ ne pravas. Kiam Z. diris tion? Kaj kiel? En multaj liaj verkoj mi legas la vorton adverbon. Ekz-e en la unua libro, kiun mi legis en Esperanto (Esenco kaj estonteco pri la ideo de lingvo internacia):

"...ĉar sciante de la vorto la formon substantivan, vi jam antaŭe, kaj sen ia lernado, scias ankaŭ ĝian adjektivon kaj ĝian adverbon kaj ĝian verbon k. t. p., dum en ĉiu lingvo natura tre multaj esprimoj havas por ĉiu parto de parolo apartan vorton (ekzemple: parler, oral, verbalement)."

Sed en la Fundamento mem (Ekzercaro):

"Ia, ial, iam, ie, iel, ies, io, iom, iu. — La montritajn naŭ vortojn ni konsilas bone ellerni, ĉar el ili ĉiu povas jam fari al si grandan serion da aliaj pronomoj kaj adverboj".

Kaj en la Krestomatio:

"4) La numeraloj fundamentaj (ne estas deklinaciataj) estas: unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, dek, cent, mil. La dekoj kaj centoj estas formataj per simpla kunigo de la numeraloj. Por la signado de numeraloj ordaj oni aldonas la finiĝon de la adjektivo; por la multoblaj — la sufikson “obl”, por la nombronaj — “on”, por la kolektaj — “op”, por la disdividaj — la vorton “po”. Krom tio povas esti uzataj numeraloj substantivaj kaj adverbaj".

"7) La adverboj finiĝas per “e”; gradoj de komparado kiel ĉe la adjektivoj." (Gramatiko de Esperanto, Parto B, reguloj).

Fakte Z. tra ŝatis tiun "fakajn" vortojn (numeraloj ktp.). Ĝi estas lia tipa stilo. Sed mi konsentas kun vi, multaj vortoj ŝajnas nenecesaj ktp. Nu, mi simple uzas ilin aŭ ne laŭ mia humoro. :-) Kelkfoje mi vekiĝas purisma, alifoje liberemega, jen.

Dankon pro la indiko de tiu verko. Mi serĉos ĝin!
7 years ago.
Frank Merla (esocom.de)
Frank Merla (esocom.…
Ekzemplo: La strato longas 2 kilometrojn. Longi estas netransitiva. La n estas ŝuldita de la 2. Ne temas pri rekta objekto. Simile pri kosti.
La n estas 1e por indiki rektan objekton ĉe transitiva verbo, 2e por indiki direkton (mi iras hejmen.), 3e por anstataŭi prepozicion (mi dankas al vi - mi dankas vin) kaj 4e por indiki kvanton aŭ mezuron (mi aĝas 60 jarojn).
7 years ago.
Fernando Maia Jr. has replied to Frank Merla (esocom.…
Trafe, Esocom. Dankon por korekti min. Mi malpravis en mia analizo. Do kosti ŝajne estas netransitiva al almenaŭ nerekte transitiva (io kostas iom al iu, nerektaj objektoj). Eble do la Reta Vortaro celas tiun nerektan transitivecon, ĉu? Kion vi pensas?

PS: mi nun eĉ ne certas ĉu trafas nomi ion "nerekta objekto". Sed mi faris tion iom pensante pri la portigala, mia lingvo, en kiu oni tiel nomas tian "objekton".
7 years ago.
Tjeri
Tjeri
Manĝi estas transitiva, kaj "tiu knabo manĝas" havas signifon...Kiam verbo estas transitiva la rekta objekto ne estas deviga.
Tiu libro kostas, laŭ mi signifas ke ĝi ne estas senpaga.
7 years ago.
rughulo
rughulo
Diable, kial ekzistu verboj - ili ja nur malsimpligas, la E- vivon per transitiveco kaj maltransitiveco!

Kial pomo ne estu " verbo" kaj ech transitiva?

almenau en mia gepatra lingvo tio eblas!
7 years ago.
Jens S. Larsen
Jens S. Larsen
Ĉi tiu libro impresis min pozitive -> Mi estis pozitive impresita de ĉi tiu libro... Bone!

Ĉi tiu libro kostas dudek eŭrojn -> Dudek eŭroj estas kostataj de ĉi tiu libro... ???

Ne, "kosti" estas netransitiva. Ĝi ankaŭ estas indikita per (ntr) en PIV.
7 years ago.
Riŝo
Riŝo
Mi ne povas konsenti. En PIV 2005 kaj en la reta vortaro ĝi estas transitiva. Se ĝi estus netransitiva, vi devus uzi -ig-: "Senpaga estas nur la morto, sed ĝi kostas (ne kostigas) la vivon (Z)."

Oni devas cetere atenti ke "kosti" havas du difinojn: 1. Esti aĉetebla je difinita prezo; 2. Esti akirebla, atingebla nur per ia peno.
7 years ago. Edited 7 years ago.
Frank Merla (esocom.… has replied to Peter Bowing
Prave: La libro kostas du da Eŭroj.
7 years ago.
Riŝo
Riŝo
Eble oni devas rememorigi la difinon de transitiveco. Vidu en PIV:

Transitiva: tia ke ĝi POVAS ricevi rektan objekton.
Netransitiva: tia ke ĝi NE POVAS ricevi rektan objekton.

Ĉu "kosti"povas ricevi rektan objekton? Jes.
Ĉu "kosti" ne povas ricevi rektan objekton? Jes, ĝi povas.
Do "kosti" estas transitiva.

Sed kiel Peter Bowing ĝuste rimarkigas, "kosti" povas ne nur ricevi rektan objekton, sed ankaŭ komplementon de kvanto aŭ grado ktp.: Kio multe kostas, multe valoras.
7 years ago. Edited 7 years ago.
rughulo
rughulo
Ankau mia PIV eldono 2002 klasas ghin " transitiva "

la serchado en PIV "kostis " al mi nur tempeton . Chu ghusta frazo?
7 years ago.
Frank Merla (esocom.de)
Frank Merla (esocom.…
La libro estas kosta = La libro kostas
La libro estas kosta 2 Eŭrojn = La libro kostas 2 Eŭrojn
2 Eŭrojn ne estas rekta objekto, sed aldono de kvanto: Ne: kion kostas la libro, sed kiom

La filmo estas daŭra = La filmo daŭras
La filmo estas daŭra 1 horon = La filmo daŭras 1 horon

Kaj nun provu fari el ili pasivajn frazojn...
7 years ago.
Tjeri
Tjeri
Io povas kosti ion:
Tio kostis la vivon al li.
Koni la veron de li, kostis al mi du botelojn da brando.

La dudek eŭroj kostataj de tiuj libroj estas tro granda sumo por mia monujo.
7 years ago.
rughulo
rughulo
Certe via frazo ne estas Z- stila!
7 years ago.
Fernando Maia Jr. has replied to rughulo
Certe. Tiu formo "kost(a/i/o)ta" ne estas uzata en la klasika/formala stilo kaj kompreninde riskas esti juĝata kiel erara.
7 years ago.
Vladimír Türk*
Vladimír Türk*
Tamen: se "kosti" estas transitiva (laŭ PIV de Ruĝulo, mi ne havas ĝin), do ĝi rajtas havi ankaŭ pasivan participon, ĉu? Do la frazo de Tjeri ne estas kontraŭregula, kvankam ĝi ne plaĉas eĉ al mi.
7 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Mi devas konfesi, ke mi konsultis gramatikan libron de Göhl (1932, represo de 1973).

La finaĵo -n ne signifas ĉiam akuzativan objekton. Ĝi same indikas
- kvanton (kiom: La libro kostas 2 markojn.)
- daŭron (kiom longe: Ni marŝis 2 horojn.)
- tempon /daton (kiam: Li mortis la 7an de januaro.) - korektita laŭ indiko de righulo
- direkton (kien: Ni veturis Amerikon.).

Oni povas meti akuzativon kaj alian n-vorton unu apud la alia, sed oni evitu tion kaj prefere uzu prepozicion: Mi vizitos lin sekvantan dimanĉon. - preferinde: Mi vizitos lin je la sekvanta dimanĉo.

"Kosti" en tiu senco estas netransitiva (esocom bone klarigis la kialon): La libro kostas du markojn, la n-vorto "markojn" indikas kvanton.

"Kosti" havas du signifojn laŭ PIV 1970:
(1) netransitiva en la senco: esti aĉtebla je difinita prezo
(2) transitiva en la senco: esti akirebla, atendebla nur dank' al peno

Mi ne ŝatas vortojn, kiuj estas kaj transitivaj kaj netransitivaj, sed tio respegulas la veran vivon.
7 years ago. Edited 7 years ago.
rughulo
rughulo
Laudata estu via konsulto de gramatika libro

Sed jam vi eraretis . li mortis la 7-aN de januaro

Ankau min tre embaras la transitiveco , pro la influo de mia gepatra lingvo

Kial necesas diri : mi estis veturigita ( veturita) - tial analoge ankau eblus diri la "kostata libro"

pli kurta estus " kosta libro"

tutcerte la transitivec ege komplikigas la vivon de esperantistoj - same kiel la akuzativo
7 years ago.
Tjeri
Tjeri
Kosta estas la libro, sed kostataj estas la eŭroj...
7 years ago.
rughulo
rughulo
Chu en via pepatra lingvo - vi uzas la pasivan participon por la euro?
En mia gepatra tio eblas , sed nur kun la verbo " havi "
kun la verbo esti. ghi signifus " gustumi" .

Tial oni evitu malklarajn vortumadon .

neniam mi legis ke io estas " kostata "
7 years ago.
Tjeri
Tjeri
Nu, fakte en la franca povas okazi la sama diskuto, kun la samaj argumentoj, pri la verbo "coûter", kiun Littré opiniis netransitiva, sed kiu estas ofte uzata transitive, eĉ de plej bonaj verkistoj.
(Cetere Esperanto estas franca dialekto, ĉu ne?)
7 years ago.
Dorota
Dorota
En NPIV la vosrto "kosti" estas markita kiel transitiva, sed laŭ mia kompreno, post tralego de la tuta diskuto, ĝi ne estas transitiva. Kaj neniam mi renkontis ĝin (skribforme) kiel transitivan vorton. Sed la temo estas tre interesa ...
7 years ago.
Riŝo
Riŝo
En PIV, sub la sama kapvorto "kosti", vi trovas la ekzemplon: "Tiu fanfaronado kostis al li la vivon". Se vi gramatike analizas la frazon, vi konstatas ke "tiu fanfaronado" estas subjekto, "kosti" estas la verbo, "al li" nerekta objekto kaj "la vivon" rekta objekto (akuzativo). Do "kosti" estas sen ajna dubo transitiva verbo (aŭ transira, celanta verbo, kiu celas la rektan objekton).

Malfacilaĵo en tia gramatika analizo estas, ke la akuzativo ne ĉiam estas nur rekta objekto, sed povas esti ankaŭ ekzemple komplemento de kvanto en frazoj kiel "La bileto kostas kvin eŭrojn". Kiamaniere ekscii ĉu temas pri rekta objekto aŭ komplemento de kvanto? Por la rekta objekto la demando estas "Kion aŭ kiun?", por la komplemento de kvanto la demando estas "Kiom?":

Tiu fanfaronado kostis al li la vivon: KION kostis al li tiu fanfaronado? (la vivon, rekta objekto).
La bileto kostas kvin eŭrojn: KIOM kostas la bileto? (kvin eŭrojn, komplemento de kvanto).

Por memoro:
Transitiva: tia ke ĝi POVAS ricevi rektan objekton.
Netransitiva: tia ke ĝi NE POVAS ricevi rektan objekton.
7 years ago. Edited 7 years ago.
rughulo
rughulo
dannkon Risho pro via ghusta klarigo !

Sed vi ankau bv. klarigi la pasivan kaj aktivan participojn.

Ekz. la dudek euroj " kostataj"
la "putrita" akvo - la veturita amiko , nigrita pulmo ktp. ktp.
7 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
"Ĉu dirante ke 'kostis al mi la vivo' oni ne volas komuniki precipe ke 'multe' kostas?"

Tio kostis al li la vivon. signifas, ke li mortis. Tio kostis al li tutan tagon. signifas, ke iu afero okupis lin dum tuta tago. Do: Kion ĝi kostis al li? la vivon, la tutan tagon.

Kp.: Li pagis la aventuron per sia vivo.

La libro kostas 4 dolarojn. Tio estas konkreta amaso da io (mono). Do: Kiom.

Kp.: Li pagis 4 dolarojn por la libroj.

Ni konsideru, ke tio estas sufiĉe teoria diskutado. En ĉiutaga praktiko ne estas granda problemo.
7 years ago.