Group: Lingva helpejo


po


Pierre Levy
By Pierre Levy
October  1, 2014 - 10 komentoj - 183 vizitoj

Ie (ne gravas kie) mi legis jenan frazeron:
"mi preferus havi unu paĝon po bildo".

Mi korektas:

"mi preferus havi po unu bildon por paĝo".

La prepozicio "po" estas numerala; oni do uzas ĝin kun numeralo.

En la Fundamento (Ekzercaro, §14), troveblas jenaj ekzemploj:

"Por miaj kvar infanoj mi aĉetis dek du pomojn, kaj al ĉiu el la
infanoj mi donis po tri pomoj. Tiu ĉi libro havas sesdek paĝojn;
tial, se mi legos en ĉiu tago po dek kvin paĝoj, mi finos la tutan
libron en kvar tagoj."

En tiuj ekzemploj, rimarkinde estas, ke post numeraloj kun "po",
la akuzativo ne estas uzata, kvazau la prepozicio "po" rilatus al
la substantivo. Tial sistema uzo de nominativo post "po" ne povas
esti konsiderata eraro. Tamen mi uzas la akuzativon kiam la
koncerna substantivo estas rekta komplemento, ĉar la prepozicio
"po" rilatas al la numeralo sed ne al la substantivo. Eblas ankaŭ
uzi la prepozicion "po" prefikse: "pounu". Tiam la akuzativo estas
evidente deviga, se la substantivo estas uzata kiel rekta komplemento.

Se oni ne sentas sin tute certa pri la ĝusta uzo de "po", oni ankaŭ
ĉiam povas tute ne uzi ĝin:

"mi preferus havi nur unu bildon por ĉiu paĝo".

The topic of this discussion has been edited by Pierre Levy 2 years ago.

10 komentoj - La lastaj
Tjeri
Tjeri
Mi disdonis al miaj infanoj po unu monerojn... :)
2 years ago.
Cyril Brosch
Cyril Brosch
Jes, oni uzu po nur antaŭ numeraloj (inkl. subkomprenatan unu).

"ĉar la prepozicio "po" rilatas al la numeralo sed ne al la substantivo"

Nu, mi asertas, ke la Fundamentaj, do norme decidigaj ekzemploj montras, ke po ja rilatas al la substantivo. Konante la slavan fonon, kie po estas prepozicio (kun pliaj uzoj), tio ne surprizas.
Fakte Zamenhof uzis po ankaŭ kun akuzativo (en la Dua Libro, se mi bone memoras), sed tiu estas eksterfundamenta atesto.

Pri la malfacilecoj kun po André Cherpillod skribis tutan broŝuron.
2 years ago.
rughulo
rughulo
La " diabla" po .

Por Andre estas " diabla " la akuzativo , li diris: estas grandan problemon.

Efektive multaj francoj faras tian ĉarman erareton .
2 years ago.
Pierre Levy has replied to rughulo
Jes, multajn francojn faras tia ĉarma eraro. Tamen ne nur ilin.
Iom mirinde la sama eraro faras nefrancojn, kiujn tamen eĉ havas
klare indikita akuzativo en sian lingvon.
2 years ago.
rughulo
rughulo
en PIV estas menciita " kvantesprima " vorto . - Ni gaje drinku popokale
2 years ago.
rughulo
rughulo
En la tri frazoj de Petro troveblas po 10 gramatikaj eraroj ! Gratulon al li!
2 years ago.
Pierre Levy has replied to rughulo
Kara rughulo, vi miskalkulis: respektive ili estas kvar, unu kaj ok; do po almenau
unu, sed ne pli ol ok. Sume ili estas dek tri, sed ne po dek tri.
2 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Kun nominativo, do sen -n:

po unu bildo
po unu moneroj

Parenteze: Antaŭ kelkaj jaroj ni uzis la nocion "nomeno" por ĉiuj deklinacieblaj vortspecoj (substantivoj, adjektivoj, pronomoj ...).

"po" povas esti prepozicio (tiam sen -n) aŭ adverbo (tiam nomeno+n-formo). Zamenhof estis komence necerta pri tio (vd. la Lingvajn Respondojn: www.majkel.de/eo/rad.php?rad=po ). Jam en 1908 estis klara afero, ke "po" estas prepozicio.

Oni ĝenerale opinias, ke "po" estas prepozicio, do sen akuzativo. Mi ne komprenas, kial oni ĉiam denove revarmigas kaj remaĉas jam manĝitan aferon. Skribu al la Akademio de Esperanto, ili estas kompetentaj pri tiuj demandoj.
2 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
"Oni" en tiu afero estas mi. Mi diris, ke mi renkontis pri "po" misuzon, kiu
ne rilatas al nominativo/akuzativo. Intertempe, en cetere tre interesa libro,
kiun mi nune legas, mi renkontis: "... donis al ili dudek ŝipojn, vendinte ilin
kontraŭ kvin drakmoj po ŝipo ...". Ankaŭ tie, la misuzo, kiun mi notas, ne
rilatas al la akuzativo. Mi skribus: "... vendinte ilin kontraŭ kvin drakmoj por
ĉiu ŝipo" (kun "drakmoj" kaj "ĉiu ŝipo" en la nominativo), aŭ "... vendinte
ilin por la prezo de po kvin drakmoj".

Mi tute ne dubas, ke "po", kiel prepozicio, per si mem postulas la nominativon.
Anstataŭ diskuti pri tio, ĉu oni "devas" diri "mi donis al ili po du pomoj" aŭ
"mi donis al ili po du pomojn", mi diras, ke mi mem preferas diri "po du pomojn"
kvankam "po du pomoj" ne estas eraro. La akuzativon mi ne metas al "pomojn"
pro "po", sed pro la rilato al la verbo. Mi ankaŭ samsence povas diri "mi donis
al ili pomojn po du" aŭ "mi donis al ĉiu el ili du pomojn".

PIV atentigas, ke "po" enkondukas ĉiam la distribuatan kvanton, ne tiujn
unuojn, inter kiuj oni ĝin dividas.
2 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Ĝuste. Oni povas eviti la uzon de "po", ĉar tion oni povas facile: Mi donis al ĉiu infano du pomojn.

Estas ĝuste, skribi "Mi donas al la infanoj po du pomoj." Sed mi neniam asertas, ke adverba uzo estas **malĝusta**. Tute male, mi kutime aldonas ekz. en mia gramatiko, ke en la komencaj tempoj de E-to oni uzis "po"-n adverbe (sen skribi, ĉu tio estas ĝusta aŭ malĝusta). En mia vortaro mi estas eĉ pli libera: En akuzativa objekto oni povas uzis "po" kun akuzativo, se tio rezultigas klarecon. (Laŭ Zamenhof)

Unu afero estas gramatikaj ĝusteco kaj precizeco, aliaj aferoj estas la facileco de Esperanto kaj la praktika uzo. Mi pensas, ke homoj, kiuj ĉiutage uzas E-ton, ĵurnalistoj, verkistoj kaj similaj, ankaŭ instruistoj kaj kursestroj (!), uzu la gramatike ĝustan formon. Kion la homoj faras en privataj interparoloj, leteroj, forumoj ktp., pri tio mi ne juĝas.

Tial mi ne volas ĉiam denove trakti la temon. El gramatika vidpunkto la uzo de "po" estas nediskutebla, sed neniu el ni parolas aŭ skribas ĉiam seneraran gepatran lingvon, nek Esperanton. Kursestroj kaj instruistoj bone instruu pri la temo aŭ klarigu, kiel oni povas eviti la uzon de "po". Praktike "po" estas unu el la malfacile aplikeblaj prepozicioj.
2 years ago. Edited 2 years ago.