Group: Lingva helpejo


Forfikulo


Pierre Levy
By Pierre Levy
March 18, 2013 - 18 komentoj - 304 vizitoj

Forfikulo estas insekto, kies abdomeno finiĝas per malforta
pinĉilo. La uzon de tiu pinĉilo ne klarigas analizo de la
vorto.
18 komentoj - La lastaj
rughulo
rughulo
Ekzistas multaj da tiaj neanalizeblaj radikoj : fekulo, mitulo, uzino kaj regulo ktp.ktp
3 years ago.
Harri Laine
Harri Laine
Mi neniam renkontis la vorton kaj unuavide pensis, ke temas pri io rilata al la malĝentila ordono "forfikiĝu!". Tipa strangaĵo de tiuj, kiuj ŝatas simple transskribi sciencajn nomojn. Multaj eŭropaj lingvoj uzas nomon iel rilatan al "orelo", sed mi nomus la besteton simple "pinĉvostulo" aŭ "tenajlovostulo", kiel sugestas la latina vorto kaj ankaŭ mia propra lingvo. Forfikulo povus aperi parenteze (prefere ankaŭ en citiloj), se mi verkus faktaĵon pri insektoj. El belliteratura teksto mi tute forĵetus tian nomon.
3 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
Mia latina-franca vortaro ("Gaffiot") donas alian etimologion, kiun mi ne
pretendas pli bona: "forficula" estas diminutivo de "forfex", kies signifo
estas "tondilo". "Tondileto" estus do nur aludo al la karakteriza vosta
pinĉileto de tiu besteto.
3 years ago.
Karulo (Karles) * has replied to Pierre Levy
Koincide, en la hispana oni nomas la insekton "tijereta" (=tondileto)
3 years ago.
Riŝo
Riŝo
Dankon, Pierre, tiu klarigo estas pli akceptebla, des pli ke vi trovis ateston en vortaro. Mia klarigo similis al "latina lingvo de kuiristo" kaj mi forprenis ĝin.
3 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
PIV 1977, pĝ. 303, deven-indiko: Z=Zamenhof

Genro de insektoj, ..., (forficula)
3 years ago.
rughulo
rughulo
la fakterminoj por biologio estas latindevenaj - sed nur ĝis tiu ĉi jaro.
Ekde jaro 2013 validas nur la angla nomenklaturo - ni certe trovos similajn strangaĵojn kiel en la latina.
3 years ago.
Karulo (Karles) *
Karulo (Karles) *
Iu hispana sinonimo de la insekto estas "corta-pichas" (= kaco-tranĉanto) do, ne tro malproksime de -unuavide kunmeta-"forfikulo", ja ja ja
3 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
Kvankam tio povas esti amuza, vortludo tamen ne estas konfuzinda kun etimologio.
3 years ago.
rughulo
rughulo
La etimologio ne estas serioza scienco- sed plej ofte nur amuzaĵo .
Fakte estas tute ne konata la etimologio de la homara lingvo. Ekzistas neniaj dokumentoj pri ĝi. La etimo de latina " forfeks " ankaŭ ne estas konata - simple tial , ĉar lingvoj estis diritaj- kaj ne skribitaj. ( Sonregistriloj ne ekzistis antaŭ miloj da jaroj)
3 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
La fantazia etimologio efektive ne estas serioza scienco.
La etimologia scienco ripozas sur ekzameno de historiaj dokumentoj,
kiuj atestas pri apero kaj (senca kaj forma) evoluo de vorto.
Etimologia scienco ne konfuzas certecon kun hipotezo, nek hipotezon
kun fantazio, kaj ĝi informas pri siaj propraj limoj.
La etimologio de la (konforme al § 15 de FG) regule formita esperanta
vorto "for'fik'ul'o" evidente ne estas la sama kiel tiu de la scienca nomo
de insekto rekte prenita el latino.
3 years ago.
rughulo
rughulo
Ne ekzistas E-a etimologio de " forfikulo".

La latina lingvo tute ne estas la komenco de etimo .
Neniu vorto ekzistas pro ekzisto de skribo.

Tio estas la ĉefa, facile komprenebla kontesto kontrau ĉia etimologio .
3 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
"Ne ekzistas E-a etimologio de " forfikulo""

Tio estas aserto, kiu neas la duoblan etimologion de la Esperanta
vorto "forfikulo":

- forfikul'o (insekto): latine "forficula", latina diminutivo de "forfex"
(origino nekonata).
- for'fik'ul'o (insulto): Esperanta vorto regule formita laŭ la § 11 de
FG.

"La latina lingvo tute ne estas la komenco de etimo ."

Tiu frazo propradire ne havas sencon, ĉar lingvo ne estas etimo nek
komenco de etimo, sed eventuala fonto de etimo. Etimo laŭ nia
teda vortlisto PIV estas vorto.

"Neniu vorto ekzistas pro ekzisto de skribo. "

Tre prave. Male, skribo estas bildo(j), kiu(j) reprezentas vorto(j)n.
Oni ne povas precize difini originon de vorto, de kiu neniu skribita
spuro estas lasita.

"Tio estas la ĉefa, facile komprenebla kontesto kontrau ĉia etimologio ."

Facile kompreneble estas, ke tia kontesto simple estas ignorebla.
Mi tamen respondas pro amikeco al rughulo.
3 years ago.
rughulo
rughulo
La for- fikul-o ne estas etimologio - sed vortludo. ( ekzistas miloj da tiaj)

Etimo ne estas simpla vorto - sed vorto- kiu devenas de alia nPIV p304
3 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
Ĉiu vorto estas etimo, ĉar ĉiu vorto havas devenon - konatan aŭ ne.
Praktike ĉiuj vortoj de Esperanto estas vortoj pli malpli rekte pruntitaj el
tiel misnomitaj "krokodilaj" lingvoj. Tial, kiel eble kompleta etimologio de
Esperanta vorto estas etimologio de "krokodilaj" vortoj.
3 years ago.
rughulo
rughulo
Ekzistas pli ol 6 mil da krokodilaj lingvoj- tute ne eblas konsideri ĉiujn.

La etimo de la vorto " forfikulo" tute ne gravas, simple tial, ĉar vorto ne estas etimo, sed havas etimon.

MI rememorigas : la vorto " etimo" signifas "veron"
3 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
Rughulo pravas pri tio, ke vorto ne nepre estas etimo sed havas etimon,
kiu mem estas vorto. Ĉiu vorto siavice povas iĝi etimo. Ne ĉiuj vortoj
tiurilate estas egale fekundaj.
Li ankaŭ pravas pri la etimologia signifo de "etimo".
La greka vorto "etimos" signifas "vera", kaj "logos" signifas "instruo"
Tial la etimologia signifo de la vorto "etimologio" estas "scienco pri la
vera signifo de la vortoj" Tiu signifo tamen ne estas rekte deduktebla
el la signifo de la du elementoj de la vorto "etimologio". La cetero ne
estas evidente divenebla sed estas subkomprenata...
3 years ago. Edited 3 years ago.
rughulo
rughulo
La fekundeco de la vortoj dependas de la kunteksto.

La " vualo " de vero kaj ties etimo fakte jam estas interpreto el kamparana lingvo- neskribita. Supozeble la vualo estis " nebulo " , kiu leviĝis .

Tial PIV ankaŭ prave kaj saĝe rezignis pri la vera etimo de la vorto " ĉevalo"
3 years ago.