Group: Lingva helpejo


LA ECOJ DE KVARANGULOJ


Raŝi - Audino
By Raŝi - Audino
October  7, 2012 - 4 komentoj - 163 vizitoj

PIV - 2005
PARALELOGRAMO: Kvarangulo, kies lateroj estas duope paralelaj.
ORTANGULO: Kvarangulo, kies kvar anguloj estas ortoj. (EVITINDA: Rektangulo).
ROMBO: Kvarlatero, kies ĉiuj lateroj estas egale longaj.
KVADRATO: Regula kvarlatero, tio estas ortangulo kies lateroj egalas.
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

Kiam oni delate observas la suprajn kvarangulojn, la difinoj montritaj ne ĉiam allogas la konsenton de ĉiuj personoj. Ekzistas du ĉefaj manieroj kompreni tiuj kvaranguloj:
#
A. PARTIĜO: La nura komuna karaktero kiun ĉiuj el tiuj multlateroj enhavas estas la nombro de la lateroj (4). Tiel:
* KVADRATO estas nek ROMBO, nek ORTANGULO, nek PARALELOGRAMO,
** ROMBO estas nek KVADRATO, nek ORTANGULO, nek PARALELOGRAMO,
*** ORTANGULO estas nek KVADRATO, nek ROMBO, nek PARALELOGRAMO,
**** PARALELOGRAMO estas nek KVADRATO, nek ROMBO, nek ORTANGULO.
Obs: Ĉi tiu maniero ne kongruas al la difino uzata en PIV rilate al la KVADRATO (...estas ortangulo kies lateroj egalas.)
#
B. HIERARKIO: Oni klasigas ilin laŭ posedo de proprecoj ĉu komunaj, ĉu ne. En tiu maniero la difinoj kaj konceptoj de partikularaj kazoj formiĝas el la pli ĝeneralaj objektoj. Tiel:
* PARALELOGRAMO estas kvarangulo, kies lateroj estas duope paralelaj (kiel PIV),
** ORTANGULO estas la PARALELOGRAMO kies kvar anguloj estas ortoj,
*** ROMBO estas la PARALELOGRAMO kies ĉiuj lateroj estas egale longaj,
**** KVADRATO,
1. Estas la ORTANGULO kies ĉiuj lateroj estas egale longaj aŭ
2. Estas la ROMBO kies kvar anguloj estas ortoj aŭ
3. Estas la PARALELOGRAMO kies kvar anguloj estas ortoj kaj kies ĉiuj lateroj estas egale longaj.
Per tiu lasta klasifiko, oni povas konkludi ke:
1. Ĉiu KVADRATO estas ROMBO,
2. Ĉiu KVADRATO estas ORTANGULO,
3. Ĉiu KVADRATO estas PARALELOGRAMO,
4. Kelkaj PARALELOGRAMOJ estas KVADRATOJ,
5. Kelkaj ORTANGULOJ estas KVADRATOJ,
6. Kelkaj ROMBOJ estas KVADRATOJ,
7. Ĉiu ROMBO estas PARALELOGRAMO,
8. Kelkaj PARALELOGRAMOJ estas ROMBOJ,
9. Ĉiu ORTANGULO estas PARALELOGRAMO,
10. Kelkaj PARALELOGRAMOJ estas ORTANGULOJ,
11. Kelkaj ROMBOJ estas ORTANGULOJ (la KVADRATOJ),
12. Kelkaj ORTANGULOJ estas ROMBOJ (la KVADRATOJ).
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

PARTIĜO kaj HIERARKIO estas ambaŭ akcepteblaj en Portugalio kaj Brazilo kaj, probable, en preskaŭ ĉiuj landoj de l’mondo, malgraŭ ke la vortoj ne estas egalaj.

DEMANDOJ:
A – Ĉu oni povas fari tiun distingon en Esperanto?
B – Ĉu vi rimarkis tion en via lando?
C – Ĉu mi povas uzi la vortojn PARTIĜOn kaj HIERARKIOn, malgraŭ ke ili, ŝajne, ankoraŭ ne estis uzata tiasense? Nekaze, kiujn vortojn mi povas uzi?
Comments
KaGu:-}
KaGu:-}
A- Negrave kiun lingvon oni uzas por priskribi geometriajn figurojn, oni donu klarigojn, kiujn la lernatoj, aŭskultantoj aŭ legantoj plej facile komprenas.

El mia laika vidpunto: Dudimensia KVARLATERO estas limigita per kvar rektoj nomataj LATEROJ . Kontraŭaj lateroj estas paralelaj. Kontraŭaj lateroj estas samlongaj. Kvarlatero kun kvar samgrandaj anguloj kaj samlongaj lateroj estas KVADRATO. En OBLIKVA KVARLATERO kontraŭaj anguloj estas samgrandaj. Ktp.

Ju pli erudita la celgrupo estas, des pli komplikajn klarigojn oni povas utiligi ;-)

B- Mi ne scias!

C- Se vi celas grupigon de terminoj, eble "hierarĥio / hierarkio" estas la plej taŭga termino.
Pri partiĝo:
PIV: partiĝo. Statoŝanĝo de io, kio estiĝas en partojn: la partiĝo de la kromosomoj ĉe la ĉeldivido
La vorto "partiĝo" ŝajnas al mi neĝusta en ĉi tiu kunteksto. Mi uzus "dividi en grupoj" ekz laŭ angulvaloroj, la longo de kontraŭaj lateroj ktp.

Leginte la supran komentarion, vi memoru, ke temas pri laikaj opinoj, kiujn vi eble ne povas aprobi el metiista vidpunkto.
4 years ago. Edited 4 years ago.
Raŝi - Audino has replied to KaGu:-}
KaGu, la problemo de via propono ("dividi en grupoj") estas la uzado de frazo por esprimi iun koncepton. Estus pli simpla uzi nur unu vorton.
Ĉu vi povas, pli detale, klarigi la ne konvenecon de "PARTIĜO"? Al mi ege plaĉas la esprimo!
Se ni konderus al antaŭa diskuto solvita (LA KVALIFIKO DE KVARANGULOJ), kaj oni elektus a esprimon "ELSTARAJ KVARANGULOJ" kiel la plej adekvata, mi povus diri ke oni povas dividi la grupon de la ELSTARAJ KVARANGULOJ laŭ la PARTIĜA KONCEPTO, tio estas, ĉiu el ili estas sendependa de la aliaj. Ĉu mi bone klarigis mian ideon?!
4 years ago.
KaGu:-} has replied to Raŝi - Audino
Se estas problemo pri "divid en grupoj" tiam eblas uzi la vorton "grupigi". Laŭ mi "partiĝo" indikas senperan disfalon = iĝas partoj. Alia ebleco estas "dispartigi" la elstaraj kvaranguloj. Ĉefe estas la afikso "iĝ" kiu estas "problemo" por mi ;-)
4 years ago.
Raŝi - Audino
Raŝi - Audino
Mi petas al aliaj samgrupanoj bonvolu kontribui per komento al ĉi tiu temo (kaj la aliaj du! :-). Sabate mi nepre prelegos pri iu eksperimento kies kompreno dependas de tiuj konceptoj. Mi atendas viajn reagojn!
4 years ago.