Group: Lingva helpejo


La 16 petaloj...


Raŝi - Audino
By Raŝi - Audino
October 31, 2011 - 11 komentoj - 708 vizitoj

Kiam oni propagandas pri Esperanto, ĉiam oni mencias la simplecon de la gramatiko kaj la allogecon de la 16 reguloj. Neniam iu demandis al mi pri la enhavo de tiuj 16 reguloj.
I - Kiel vi prezentus ilin, en babilado, al iu scivolemulo?
II - Ĉu la granda malofteco, rilate al uzo de la apostrofo (16ª regulo), pravigas la aserton ke ni parolas lingvon el 15 regulojn?***

*** (16) La fina vokalo de la substantivo kaj de la artikolo povas esti forlasata kaj anstataŭata de apostrofo.
paĝo 241, ĉapitro: Plena gramatiko de Esperanto, libro: FUNDAMENTA KRESTOMATIO, UEA, 18ª eldono, 1992.

The topic of this discussion has been edited by Raŝi - Audino 5 years ago.

11 komentoj - La lastaj
Pierre Levy
Pierre Levy
Strange. La unua afero, kiun mia patro instruis al mi, preskaŭ samtempe,
kiel li mem lernis, estis la 16 reguloj, kies numerojn mi ne atentis, sed
kies enhavon mi lernis en la unua semajno kaj neniam forgesis. Jen:

Artikolo: la.
Substantivo: -o
Adjektivo: -a
Plurnombro: -j
Akuzativo: -n
Adverbo: -e

Verbo: -i (infinitivo)

-------------- indikativo, participo aktiva, participo pasiva
estanteco : ___ -as,_____ -ant-,_________ -at-
estinteco: ____ -is, _____ -int-, __________ -it-
estonteco: ___ -os, _____ -ont-, _________ -ot-

kondiĉa modo: -us
imperativo: -u

Kunmetitaj vortoj: per simpla kunmeto; la ĉefa vorto ĉe la fino.
(Estas oportune konsideri, ke ĉiuj vortoj estas kunmetitaj,
konsistantaj el almenaŭ unu radiko kaj unu finaĵo: la
finaĵoj estas la 11 jam menciitaj plus la finaĵo nula.)

Oni legas, kiel estas skribite. Akcento sur antaŭlasta silabo.
(Por kalkuli la silabojn, sufiĉas kalkuli la vokalojn: a, e, i, o, u.)

La cetero estas en la vortaro kaj en la praktikado.

Amike.
5 years ago. Edited 5 years ago.
Raŝi - Audino has replied to Pierre Levy
Mi tre ŝatis vian koncizan klarigon. Simpla kaj alloga tiel kiel Eon!! Dankegon!
5 years ago.
Riŝo
Riŝo
Pri la 16a regulo: la elizio per apostrofo eblas nur por la substantivoj kaj la artikolo, ne en aliaj kazoj. Tio okazas plej ofte en poezio aŭ aliaj beletraj verkoj pro ŝparo de silabo, kiel vi povos konstati en la Fundmenta Krestomatio, sed kompreneble ne nur tie.
5 years ago.
Raŝi - Audino has replied to Riŝo
Dankon pro la komento Riŝo!
Se ni demetas, de iu bona horloĝo, signifan eron de ĝia strukturo, konsekvence oni perdigas parton de fundamentaj ecoj de tiu maŝino: bela, preciza, ktp.
Kiam mi vidas (surpraĵe) la 16an regulon, ĝi ŝajnas nur DETALO kiu povus, simple, aparteni al la krominformo de la unua kaj dua reguloj.
Mi imagas ke la simpla forigo de ĉi tiu regulo okazigas nenion en la strukturo de nia lingvo.
Ĝi ŝajnigas al mi ne tiel GRAVA kiel la aliaj...
Ĉu mi eraras en mia pripenso?
5 years ago.
Riŝo has replied to Raŝi - Audino
Kvankam nur detalo, vidu la eblojn de miskompreno rilate apostrofadon (normala kaj nenormala apostrofado):
bertilow.com/pmeg/gramatiko/apostrofo/index.html
5 years ago.
Raŝi - Audino has replied to Riŝo
Bonega! Dankon!!
5 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
La 16-a regulo estas grava por poezio. En ordinara prozo mi
kutime ignoras ĝin. Ĉiu povas uzi ĝin laŭplaĉe. Mi konsentas
kun Riŝo por averti kontraŭ misuzo. Iel la 16-a regulo estas
simbolo: regulo, kiu ne ordonas, sed permesas.
5 years ago.
Raŝi - Audino has replied to Pierre Levy
"regulo, kiu ne ordonas, sed permesas." Ĉi tio ankaŭ estas poezio!
Tiel kiel kelkaj horloĝoj, la beleco gravegas...
Esperanto estas nesprimeble bela!! :-)
Dankon!!
5 years ago.
rughulo
rughulo
Neesprimebla kun du vokaloj " e "

ĉu tio ĉi belas?
5 years ago.
Raŝi - Audino has replied to rughulo
Certe ne!
Vi bonvolu legi viajn kutimajn komentariojn. Se vi trovos belecon en tio, vizitu psikologon.
5 years ago. Edited 5 years ago.
rughulo
rughulo
Kara Raŝi,

"Neesprimebla" skribiĝas per du vokaloj "ee".

Por tia konstato ne necesas vizito al psikologo - sed simpla respekto de ortografio , kaj la FdE
5 years ago.