Group: Lingva helpejo


ĝies


Dorota
By Dorota
October  1, 2011 - 15 komentoj - 883 vizitoj

Jen la frazo:
"Li substrekis, le la UTA-ideo funkcis tiom bone, ke pravigas al decidoj, por transdoni al ĝies disvolvigo monrimedojn el aliaj iniciatoj maltrafaj, ne konfirmitaj per pruvo."

Temas pri la uzo de "ĝies". Ĉu ĝi estas ĝusta? korekta?
15 komentoj - La lastaj
Paŭl
Paŭl
Ne, kompreneble ĝi ne estas ĝusta. La ĝustaj formoj estas mia, via, lia, ŝia, ĝia ktp ...
Sed mi konfesas, ke mi fojfoje sentas la emon uzi -es-formojn post "Kies?", kvazaŭ kiel internan rimon. Ekzemple: "Kies libro kuŝas tie?" "Mies!" ....
5 years ago.
Andreo Peetermans
Andreo Peetermans
Eksperimentema kaj malmodela, kaj konsekvence: ĝena en multaj situacioj.
5 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
Ĝi estas barbarismo.
5 years ago.
Tjeri
Tjeri
Tio estus enkonduko de genitivo en Esperanto. Ĉu ĝi iam estis zamenhofes intenco?
5 years ago.
Tjeri
Tjeri
Laŭ tre verŝajna supozo, Zamenhof ne ekkonstruis sian lingvon per la fundamento...
5 years ago.
Anĉjo PacHorano (And… has replied to Tjeri
Tutcerte Tjeri.
Tamen la lingvo mem disvolviĝis, kiel komuna propraĵo de sia parolantaro, ĝuste per la Fundamento...
Aliaj lingvoj (ekzemple Ido) estis verŝajne pli bonaj, tamen la foresto de ia "lingva interpretenda konstitucio" (kiel la Fundamento) kaŭzis problemojn tre gravajn en ilia natura komunuma disvolviĝado...

[???ESPERANTO???]
5 years ago.
Pierre Levy
Pierre Levy
La Bulonja Kongreso voĉdone akceptis la Fundamenton en 1905.
Zamenhof ekkonstruis sian lingvon jam antaŭ 1877. La supozo,
ke Zamenhof ne ekkonstruis sian lingvon per la Fundamento
estas pli ol tre verŝajna. :-)

"Zamenhofes" estas barbarismo.

La finaĵo -es ekzistas en 5 vortoj: ies, ties, kies, ĉies, nenies kaj
iliaj kunmetaĵoj. Ĝi ne havas sendependan ekziston.
5 years ago.
Tjeri has replied to Pierre Levy
Mi ne defendas la uzon de -es kiel genitivo en esperanto. (la ĉi supra "zamenhofes" estas nur ŝerca)
Sed mi supozas, ke iam, en iu momento, dum la kreado de sia lingvo, Zamenhof intencis uzi tiun finaĵon kiel genitivon.
Mi devas konfesi, ke kiam mi lernis esperanton, antaŭ ok jaroj, la unua riproĉo, kiun mi faris al tiu lingvo, estis la malesto de genitivo.
5 years ago.
Pierre Levy has replied to Tjeri
"Zamenhofes", do, kvankam ŝerca, tamen estas barbara barbarismo. :-)
En la Fundamenta gramatiko, parto franca, mi legas: "... Les autres cas sont marqués par des prépositions: le génitif par de (de) ...,". Tiu zamenhofa krokodilaĵo signifas: "La aliajn kazojn oni markas per prepozicioj: la genitivon per de (de)... ".
5 years ago.
Riŝo
Riŝo
Verŝajne Zamenhof estis inspirita de la germana por la finaxjo -es: ies (jemandes), nenies (niemandes).

Nur por la tabelvortoj oni parolas pri genitivo, sed genitivo ankaŭ ekzistas kiam substantivo estas anstataŭata de la prepozicio "de" (kaj pro tio nomiĝas en Esperanto prepozitivo kaj ne genitivo).

Se mi bone memoras Korĵenkov en sia biografio pri Zamenhof (mi ne havas ĝin sub la mano) detaligas la etapojn de la unuaj provoj (Lingwe Universala) tra la reformproponoj ĝis la Fundamento. Eble oni trovos tie pli detalajn klarigojn pri la deveno de la finaĵo -es.
5 years ago.
Dorota
Dorota
Tre interesa diskuto, dankon por ĉiuj! Mi trovis la frazon en la revuo Pola Esperantisto (ne la unuan fojon!), do mi ekdubis pri mia kono de la lingvo. La finaĵon -es mi uzas, sed nur kun : ies, ties, kies, nenies.
5 years ago.
Anĉjo PacHorano (Andrea Fontana)
Anĉjo PacHorano (And…
Fakte, Dorota, la tabelvortoj etas unuopaĵoj; ili ni povas esti uzataj disigite.
La Fundamento ĉi-rilate estas miaopinie nemiskomprenebla: ĝi listigas ilin en la Universala Vortaro sen ilin disigi en apartaj radikoj...
5 years ago.
Michael Lennartz
Michael Lennartz
Tute prave, Anĉjo.
5 years ago.
Ed Robertson
Ed Robertson
La uzado de "ĝies" ne enradikiĝis. Ĝi fontas el konstato, ke, almenaŭ laŭŝajne, -es estas uzata en vortfarado. La etoso de Esperanto estas, ke oni ne nur rajtas uzi vortfarajn rimedojn, kie ili fakte uzatas en la vortprovizo de nia lingvo, sed, male al aliaj lingvoj, ĝenerale. Tial, oni komprenas la vorton "ĝies" kiam uzata poezie, aŭ por ludi per la lingvo. Tamen, ĝi ne uzatos ĝenerale ĝis signifa proporcio da kompetentaj parolantoj faros same. Ĉar jam ekzistas tute bona vorto "ĝia" kun la sama signifo, oni povas antaŭvidi, ke tio verŝajne ne okazos. Kontraste, "alies" ja jam fariĝis parto de la lingvo, ĉu harfenduloj plendas aŭ ne.
5 years ago.